๒.พิธีกรรมและขั้นตอนในการสวดพระอภิธรรม
๒.๑. ก่อนที่พระสงฆ์พิธีจะมาถึงควรสำรวจเครื่องไทยธรรม ผ้าบังสุกุล น้ำถวายพระสงฆ์
ให้เรียบร้อย
๒.๒.เมื่อพระสงฆ์ในพิธีที่ได้รับนิมนต์มานั่งลงบนอาสนสงฆ์เรียบร้อยแล้วเจ้าภาพประเคน
ถวาย น้ำพระสงฆ์ ได้เวลาพอสมควรเริ่มพิธีกรรมทางพระพุทธศาสนา พิธีกรเชิญเจ้า
ภาพหรือ ประธานในพิธีจุดธูปเทียนบูชาพระรัตนตรัยพร้อมประเคนพานดอกไม้ (ขัน
ศีล) ประเคนเครื่องบูชา(ขันตั้งสวดมนต์) ระหว่างประกอบพิธีกรรมไม่ควรบริการน้ำดื่ม
และอาหารว่าง และให้อยู่ในอาการสงบนิ่ง
๒.๓.มัคนายกนำกล่าวคำบูชาพระรัตนตรัย อาราธนาเบญจศีล และสมาทานศีล ๕จากพระสงฆ์
๒.๔.มัคนายกอาราธนาธรรม พระสงฆ์แสดงพระธรรมเทศนาหรือแสดงพระธรรมเทศนาแบบ
ล้านนาไทย
๒.๕.พระสงฆ์ในพิธีสวดพระอภิธรรมเพียงรอบเดียวถึงแม้จะมีหลายเจ้าภาพก็ตาม
๒.๖.จัดเตรียมทอดผ้าบังสุกุลและพิธีกรเชิญแขกจำนวน ๔ คนหรือเจ้าภาพทอดผ้าบังสุกุลบน
ที่ภูษาโยงซึ่งเจ้าภาพได้จัดเตรียมไว้ จำนวน ๔ ผืน
๒.๗.พระสงฆ์พิจารณาผ้าบังสุกุล
๒.๘.จัดเตรียมเครื่องไทยธรรมพร้อมจตุปัจจัยถวายพระพุทธ กัณฑ์เทศน์ และ พระสงฆ์ที่สวด
พระอภิธรรมแล้วประเคนไทยทานมัคนายก
๒.๙.พระสงฆ์อนุโมทนา เจ้าภาพและแขกกรวดน้ำ (หยาดน้ำ)
๒.๑๐.มัคนายกให้พรและกล่าวนำแผ่เมตตา เสร็จพิธีทางพระพุทธศาสนา
๒.๑๑.ไม่มีการเลี้ยงข้าวต้ม หรืออาหารว่าง ควรเลี้ยงน้ำเปล่าหรือน้ำสมุนไพรธรรมชาติก็พอ

๓.พิธีกรรมและขั้นตอนการถวายเครื่องไทยธรรมวันฌาปนกิจศพ (วันเผาศพ)
๓.๑.ผู้ที่มีหน้าที่ไปรับพระสงฆ์พิธีเตรียมตัวไปรับพระสงฆ์เวลาประมาณ ๐๙.๓๐ น.
๓.๒.เวลาประมาณ ๑๐.๐๐ น.พระสงฆ์พิธีมาถึงมีการบวชหน้าไฟ (ถ้ามี)เมื่อเสร็จพิธี เริ่มพิธี
กรรมทางพระพุทธศาสนาเจ้าภาพจุดธูปเทียนบูชาพระรัตนตรัย
๓.๓.มัคนายกนำกล่าวคำบูชาพระรัตนตรัย
๓.๔.ประเคนพานดอกไม้ (ขันศีล) เครื่องบูชา(ขันตั้งสวดมนต์)
๓.๕.มัคนายกนำกล่าวคำอาราธนาเบญจศีล สมาทานศีล ๕ จากพระสงฆ์
๓.๖.มัคนายกอาราธนาสวดมนต์ (พระปริตร)
๓.๗.พระสงฆ์พิธีสวดมนต์ ธัมมะนิยามสูตร (ถ้าพิธีเริ่มตอนบ่ายพระสงฆ์สวดมนต์ ธัมมะสังคิ
ณีมาติกาปาฐะ)
๓.๘.มัคนายกโอกาสเวนทานแบบล้านนาไทย
๓.๙.เจ้าภาพและญาติๆประเคนถวายเครื่องไทยธรรม มี พระพุทธ พระสงฆ์พิธี สามเณร
มัคนายก
๓.๑๐.พระสงฆ์อนุโมทนา เจ้าภาพและแขกกรวดน้ำตอนที่ประธานพระสงฆ์พิธีเริ่ม ยะถา…..
หยุดกรวดน้ำตอนที่พระสงฆ์รับคำว่า สัพพี….ไว้ครึ่งหนึ่งเพื่อแผ่เมตตา
๓.๑๑.มัคนายกให้พรและกล่าวนำคำแผ่เมตตา พระสงฆ์สวดมนต์ถอนเสร็จพิธีทางพระพุทธ
ศาสนาที่บ้าน
๓.๑๒.ถวายภัตตาหารเพลแด่พระสงฆ์สามเณร (ยกเว้นพิธีตอนบ่าย ไม่มีการถวายภัตตาหาร
เพล)
๓.๑๓.ผู้มาร่วมงานรับประทานอาหารกลางวันแบบอาหารจานเดียวหรือรายการอาหารไม่ควร
เกิน ๓ รายการ
๓.๑๔.เวลาประมาณ ๑๒.๓๐ น.เคลื่อนศพสู่สุสาน หรือความเหมาะสม

๔.พิธีกรรมและขั้นตอนในการณาปนกิจศพ(เผาศพในสุสาน)
๔.๑.จัดเตรียมอุปกรณ์เพื่อประกอบพิธีกรรมในการบังสุกุล
๔.๒.พิธีกรกล่าวทักทายผู้มาร่วมงานเมื่อทุกอย่างพร้อมดำเนินการพิธีกรรม โดยเชิญ
แขกทอดผ้าบังสุกุล ไตรบังสุกุล นิมนต์พระสงฆ์พิธี สามเณรพิจารณาผ้าบังสุกุล
๔.๓.มัคนายกกล่าวนำคำขอขมาศพและเดินปทักษิณ(ผัดตาศีล)
๔.๔.ถวายจตุปัจจัยหลังโลงเพื่ออุทิศให้ผู้ถึงแก่กรรม(ถ้าหากมี)เพื่อบำรุงสิ่งสาธารณะ
ประโยชน์
๔.๕.นำศพเข้าห้องอาบน้ำล้างหน้าด้วยน้ำมะพร้าวและน้ำส้มป่อยและตกแต่งปราสาท
เตรียมการประชุมเพลิง
๔.๖.สามี ภรรยา หรือบุตร หลานของผู้ถึงแก่กรรมยืนตั้งแถวขอบคุณผู้มาร่วมงานด้าน
ข้างที่วางดอกไม้จันทน์บนเมรุ
๔.๗.พิธีกรเชิญผู้ร่วมงานยืนขึ้นเพื่อกล่าวคำไว้อาลัยและสงบนิ่งประมาณ ๓๐ วินาที
นิมนต์พระสงฆ์ในพิธีและสามเณรวางดอกไม้จันทน์พร้อมเชิญแขกสุภาพบุรุษ
ขึ้นวางดอกไม้จันทน์ ตามด้วยสุภาพสตรีบนเมรุโดยขึ้นด้านหน้าแยกลงด้านซ้าย
และขวากลับมาที่เดิม
๔.๘.เมื่อวางดอกไม้จันทร์เสร็จแล้วพิธีกรเชิญแขกได้ยืนขึ้นอีกครั้งและเชิญประธาน
หรือผู้นำชุมชนหรือผู้อาวุโสจุดไฟประชุมเพลิงหรือกดปุ่มไฟฟ้า
๔.๙.พระสงฆ์พิธี สามเณรสวดหน้าไฟ ผู้ร่วมงานพนมมือจนกว่าพระสงฆ์สวดจบ
เสร็จพิธีกรรมที่สุสาน
๕.พิธีกรรมและขั้นตอนการสังคหะที่บ้าน (เก็บกระดูก)
๕.๑.พิธีสูตรเฮือนวันเก็บกระดูก(หลังวันเผาได้ ๓ วัน)เตรียมเครื่องบูชาพระรัตนตรัยเหมือน
งานมงคลทั่วไป มี ด้ายมงคล บาตรหรือภาชนะน้ำมนต์ เทียนสำหรับบาตรหรือภาชนะน้ำ
มนต์ จำนวน ๑ เล่ม (สีเหลือง)หญ้าคาสำหรับพรมน้ำมนต์ เครื่องไทยธรรม ผ้าบังสุกุล
กระดูก ๔ ผืน
๕.๒.เวลาประมาณ ๑๖.๐๐ น.พระสงฆ์ในพิธีจำนวน ๔ รูปบังสุกุลที่ สุสาน ไม่มีการถวาย
เครื่องไทยธรรมเพื่อมาสวดมนต์พิธีสังคหะที่บ้านโดยมารับพระสงฆ์อีก ๑ รูป รวมเป็น
จำนวน ๕ รูป (นิมนต์พระสงฆ์ในพิธีชุดเดียว)เหมือนงานมงคลทั่วไป
๕.๓.เมื่อพระสงฆ์ในพิธีมาที่บ้านแล้ว เจ้าภาพจุดธูปเทียนบูชาพระรัตนตรัย มัคนายกกล่าวนำ
บูชา พระรัตนตรัย ประเคนพานดอกไม้ (ขันศีล) ประเคนเครื่องบูชา(ขันตั้งสวดมนต์)
อาราธนา เบญจศีล รับศีลจากพระสงฆ์
๕.๔.มัคนายกอาราธนาธรรม พระสงฆ์แสดงพระธรรมเทศนาแบบล้านนาไทย ผู้ร่วมงานตั้งใจ
ฟังพระธรรมเทศนาจนจบ
๕.๕.มัคนายกอาราธนาพระปริตร สัคเค พระสงฆ์พิธีเจริญพระพุทธมนต์ถึงบทมงคลสูตรว่า
อเสวนา จ พาลานัง เจ้าภาพจุดเทียนน้ำมนต์ที่บาตรหรือภาชนะน้ำมนต์เสร็จแล้วยก
ประเคนประธานสงฆ์พิธีและนั่งตั้งใจฟังพระสงฆ์สวดมนต์อย่างสงบจนจบ
๕.๖.มัคนายกโอกาสเวนทาน
๕.๗.เจ้าภาพประเคนถวายเครื่องไทยธรรม พระพุทธเจ้า กัณฑ์เทศน์ พระสงฆ์พิธี มัคนายก
พระสงฆ์พิธีอนุโมทนา
๕.๘.มัคนายกให้พรกล่าวนำคำแผ่เมตตา
๕.๙.พระสงฆ์ประพรมน้ำมนต์ เสร็จพิธี
ข้อตกลงร่วมกันในการกำหนดงานประเพณีวัฒนธรรมชุมชนวัดประตูป่า
………………………………………………………………………………………………
งานอวมงคล(งานศพ)
๑.วันที่ไม่เผาศพ-วันเก้ากอง
-วันพุธ
๒.การสวดพระอภิธรรม-ไม่ควรเกิน ๓ คืน แสดงพระธรรมเทศนา ๑ รูป สวดพระอภิธรรม ๔ รูป
๓.ไม่มีการเลี้ยงอาหารว่างที่ฟุ่มเฟือยตอนกลางคืนหลังการสวดพระอภิธรรม
๔.งดเลี้ยงน้ำอัดลมที่บ้านและสุสาน. เลี้ยงน้ำเปล่ากับน้ำแข็งหรือน้ำสมุนไพร
๕.ปราสาท.(ถ้ามี) ควรใช้ราคาประหยัดที่สุดหรือใช้แบบโต๊ะเก้าอี้หรือศาลาที่ใช้เป็นประโยชน์ได้หรือ
ใช้โลงทองครอบก็ได้
๖.เวลาเคลื่อนศพ. ประมาณ ๑๒.๓๐ น. หรือตามความเหมาะสม
๗.การจุดประทัด. ไม่มีการจุดประทัด โคมไฟ พลุ คืนวันดาที่บ้านและที่สุสานวันเผา
๘.ผ้าบังสุกุล. ไตรบังสุกุล ผ้าบังสุกุลเท่าจำนวนพระสงฆ์ในพิธี สามเณร
๙.การวางดอกไม้จันทน์.กรณีพระสงฆ์ได้รับดอกไม้จันทน์ให้พระสงฆ์นำขึ้นไปวางก่อน
และ ให้สุภาพบุรุษขึ้นไปวางตามด้วยสุภาพสตรีขึ้นด้านหน้าแยกลงด้านซ้ายและขวา
๑๐.การสวดหน้าไฟ.ขณะที่พระสงฆ์ในพิธีสวดหน้าไฟให้ทุกคนพนมมือหรืออยู่ในอาการที่สงบนิ่งจน
จบ
๑๑.การสังคหะ.นิมนต์พระสงฆ์ประกอบพิธีบังสุกุลที่สุสาน จำนวน ๔ รูป สังคหะที่บ้านจำนวน ๕ รูป
โดยนิมนต์พระสงฆ์ชุดเดียวกัน
๑๒.การใช้ภาษา. ให้พิธีกร ใช้ภาษาท้องถิ่น (ภาษายอง)หรือภาษาล้านนาที่ใช้พิธีกรต่างถิ่น ยกเว้นงาน
พระราชทานเพลิงศพ
๑๓.จำนวนพระสงฆ์ในพิธี. ตามเจตนาของเจ้าภาพ
๑๔.จตุปัจจัย.ตามเจตนาเจ้าภาพควรใส่ซองปิดให้มิดชิด
๑๕.เฮือนตาน.ไม่ควรจะมี
๑๖.การเล่นการพนัน. ห้ามเล่นการพนันทุกชนิด
๑๗.การเลี้ยงอาหารแบบประหยัดในวันตกแต่งดาส่วนวันเผาเสร็จพิธีที่สุสานไม่ควรทำอาหารใหม่ไว้
เลี้ยงผู้มาช่วยงานอีกให้ใช้อาหารที่เหลือตอนกลางวันและวันเก็บกระดูกเลี้ยงอาหารแบบประหยัดที่
สุด เมื่องานยังไม่เสร็จเรียบร้อยผู้มาช่วยงานไม่ควรนำอาหารกลับไปทานมี่บ้านนอกจากอาหารที่
เหลือหลังจากเลี้ยงผู้มาร่วมงานแล้วที่ทางเจ้าภาพแจกจ่ายให้นำกลับไปได้
๑๘.เมื่อเคลื่อนศพเข้าสู่บริเวณสุสานให้ผู้มาร่วมงานยืนขึ้นเพื่อเคารพศพ

สภาวัฒนธรรมชุมชนคณะศรัทธาวัดประตูป่า ขอประกาศมาเพื่อถือเป็นแนวทางปฏิบัติ และหากมีปัญหาหรืออุปสรรคในทางปฏิบัติแล้ว ทางสภาวัฒนธรรมชุมชนวัดประตูป่าจะพิจารณาที่จะดำเนินการตามขั้นตอนปรับเปลี่ยน แก้ไข ให้ถูกต้องตามความเหมาะสมต่อไป

จึงประกาศมาเพื่อทราบโดยทั่วกัน

ประกาศ ณ วันที่ ๑๘ มกราคม พ.ศ.๒๕๕๐

(นายเมืองดี นนทะธรรม)
ประธานสภาวัฒนธรรมชุมชนวัดประตูป่า