|
|
|
อุโบสถ
วัดประตูป่า
สร้างเมื่อปีจุลศักราช ๑๒๔๐ หรือ พ.ศ. ๒๔๒๑
สมัยครูบาอริยะ (อายุ ๑๒๘ ปี) เป็นอุโบสถขนาดเล็ก สถาปัตยกรรมศิลปะล้านนา
มีรูปทรงสวยงาม ก่อด้วยอิฐมอญ แต่ละก้อนเชื่อมด้วยดินเหนียว
บันไดทางขึ้นขนาบด้วยนาค ๒ ตัว หน้าบันแกะสลักไม้ ประดับกระจกสี
(แก้วอังวะ) ลวดลายสวยงามมาก ล้อมรอบด้วยกำแพง ทำการบูรณะล่าสุดเมื่อปี
๒๕๒๗
( โบสถ์วัดประตูป่า มีอายุได้ ๑๒๘
ปีในปี ๒๕๔๙ )
(ข้อมูล เป็นภาษาล้านนา คัดลอกจากฝาผนังด้านหลังพระประธานในโบสถ์
ก่อนทำการบูรณะเมื่อปี ๒๕๒๗)
(ช่อฟ้า ป้านลม เป็นปูนปั้น ส่วนยอดหลังคาโบกปูนหนามีเกล็ด
มุงกระเบื้องลอนภาคกลาง
และกำแพงล้อมรอบเป็นแบบสมัยใหม่ เปลี่ยนไปจากลักษณะเดิม) |
|

หอไตร
วัดประตูป่า
สร้างขึ้นเมื่อปี จุลศักราช ๑๒๕๖* (พ.ศ. ๒๔๓๗)
สมัยครูบาอริยะอดีตเจ้าอาวาส รูปที่ ๔ วัดประตูป่า ปัจจุบันหอไตร
(หอธรรม) มีอายุครบไดุ้ ๑๑๒ ปีในปี พ.ศ. ๒๕๔๙ เป็นหอธรรมสถาปัตยกรรมสร้างสรรค์
จากศรัทธา ฝีมือช่างคนยอง ประกอบด้วยไม้สักทั้งหลัง
จำนวนเสาทั้งหมด ๒๔ ต้น ยกพื้นเป็น ๒ ชั้น ชั้นบนบริเวณที่เก็บ
คัมภีร์ มีการยกขึ้นสูงอีกชั้น หน้าบันแกะสลักลวดลายดอกไม้ อ่อนช้อยงดงาม
ตามแบบฝีมือช่างชาวยอง ทำด้วยไม้ ประดับด้วยแก้วอังวะ ลวดลายอ่อนซ้อย
หลากสีสวยงาม ฝาผนังไม้ด้านใน และลูกฟักด้านนอกเขียนลายทองเป็นรูป
นกยุง และเทวดา รอบทั้งหมด ด้านในห้องเก็บหีบธรรม มีหีบธรรม
๙ หีบ ทั้งหมดบรรจุคัมภีร์ธรรม ทำจากใบลานจารึก ด้วยอักษรล้านนาดั้งเดิมล้วน
หีบธรรมแต่ละหีบลักษณะลวดลายแตกต่างกัน มีการเขียนลาย ดอกไม้เถาไม้ลงรักปิดทอง
อย่างอ่อนช้อย บางหีบมีการปั้นปูนประดับแก้ว และวาดลายป็นรูป
ช้าง ม้า และผึ้ง
ที่ผ่านมาเคยมีผู้สำรวจคัมภีร์ธรรมแล้ว
๓ ครั้ง** จากนักโบราณคดี นักวิชาการ เพื่อการเก็บและการศึกษาข้อมูล
หอไตรหลังก่อนการบูรณะเดิมมุงหลังคาด้วยไม้เกร็ด และได้เปลี่ยนเป็นหลังคากระเบี้องดินเผา
บริเวณฐาน ก่อด้วยอิฐถือปูน ฉาบด้วยปูนขาวสูงประมาณ ๑ เมตร ตั้งอยู่ด้านหนือวิหารหลังเดิม
และคู่กับกุฏิใหญ่หลังเก่า และได้ย้ายมาตั้งไว้ชิดกำแพงด้านทิศใต้
ติดกับอุโบสถ ในเมื่อปี พ.ศ. ๒๕๑๕ และได้มีการบูรณะครั้งใหม่เมื่อปี
พ.ศ. ๒๕๔๙ เนื่องจากหลังคาหอไตรถูกพายุลูกเห็บตกใส่ทำให้หลังคากระเบื้องดินเผา
อย่างบาง แตกหักเสียหายเป็นอันมากในครั้งนั้น ทำให้หลังคารั่ว
หีบธรรม เปียกชื้น จึงต้องมีการบูรณะ ครั้งใหญ่
เพิ่มเติม *
(ข้อมูล ได้จากธรรมสัพนิไสยการก ผูกที่ ๓ อักษรตัวเมือง เขียนไว้ว่า
ธรรมผูกนี้เขียนเสร็จ เมื่อเดือน ๘ เหนือออก ๖ ค่ำ จุลศักราช
๑๒๕๖ สมัยครูบาอริยะ ตรงกับวันปกเสาหอธรรมนั่นแล ธรรมผูกนี้
ผู้เรียบเรียงพบคราวสำรวจคัมภีร์ธรรมกับพ่อหนานอ้าย แก้ววิจิตร
และคณะ เมื่อวันที่ ๑๙ พฤศจิกายน ๒๕๒๕ และสอดคล้องกับคำบอกเล่าของพ่อหนานทา
ภิญโญจิตร ซึ่งตั้งบ้านอยู่หัวขัวหน้าโรงเรียนบ้านประตูป่า ชาวบ้านเรียก
ขัวพ่อหนานทา แม่บอกพ่อหนานทาว่า มีงานปอยหอธรรมขณะพ่อหนานทาอยู่ในท้อง)
** (ครั้งที่ ๑ เมื่อปี พ.ศ. ๒๕๐๕ สำรวจโดย
นายจอม นนทธรรม และคณะ ครั้งที่ ๒ เมื่อพ.ศ. ๒๕๒๕ สำรวจโดย พระมหาถนอม
ภิญโญจิตร พ่อหนานอ้ายและคณะ ครั้งที่ ๓ เมื่อปี พ.ศ. ๒๕๓๕
สำรวจโดย พ่อหนานอินทร บ้านสันริมปิง และคณะจากมหาวิทยาลัยเชียงใหม่
มีการบันทึกลงในไมโครฟิลม์ ตลอดถึงจัดระบบสารบัญ เป็นหมวดหมู่
ได้มาตรฐาน )
|
|
 |
 |
วิหาร
วัดประตูป่า
เป็นรูปทรงล้านนา มีขนาดใหญ่ หน้าบันแกะสลักไม้ปิดทอง
ประดับกระจก เสาวิหารเป็นไม้ ลงลาดรดน้ำปิดทอง มีจิตรกรรมฝาผนัง วิหารเดิมหลังเล็ก
ไม่ทราบปีก่อสร้างแน่ชัด เคยบูรณะสมัยครูบาธรรมชัยเมื่อปี พ.ศ.๒๔๙๔
โดยก่อเสริมมุขด้านหน้าเพิ่มเติม บูรณะครั้งที่ ๒ สมัยพระครูสถิตธรรมากร
เมื่อปี ๒๕๓๗
( วิหารเดิมหลังเล็กเป็นเสาไม้ทั้งหมด หลังปัจจุบันสร้างต่อเติมเสาคอนกรีตด้านหน้าอีก
๒ ต้น สร้างมุขหน้าวิหารทั้งหมด ขยายด้านข้างออกไปอีกด้านละ ๒ เมตร
สังเกตจากภาพถ่ายวิหารซึ่งมีภาพครูบาธรรมชัย หนานจั๋น และตุ๊ลุงสม
อยู่ในภาพ สอดคล้องกับคำบอกเล่าของแม่นาง ทิพยนิจ อายุ ๗๗ ปี) |
 |
เจดีย์
วัดประตูป่า
เป็นศิลปะช่างชาวยอง ลักษณะคล้ายองค์พระธาตุหริภุญชัย มีฐานกว้าง ๑๐
เมตร สูง ๒๐ เมตร หุ้มทองจังโก๋ ภายในองค์เจดีย์บรรจุของมีค่า ยอดเจดีย์รูปหม้อคว่ำบรรจุพระตระกูลลำพูน
ทั้ง ๔ มุมมีเจดีย์เล็ก ๔ องค์เสริมรับองค์เจดีย์ให้สูงเด่นเป็นสง่า
ภายในรั้วมีกู่บรรจุอัฏฐิครูบาธรรมชัย และกู่พระครูสถิตธรรมากรปิดทองคำเปลวสวยงามเหลืองอร่าม
ไม่ทราบปีที่สร้างแน่ชัด บูรณะครั้งแรกเมื่อปี พ.ศ. ๒๔๓๗ สมัยครูบาอริยะ
บูรณะครั้งที่ ๒ เมื่อปีพ.ศ. ๒๔๘๗ สมัยครูบาธรรมชัย ล่าสุดเมื่อปี
พ.ศ.๒๕๔๒ สมัยพระครูสถิตธรรรมากรเป็นเจ้าอาวาส
(แม่อุ้ยสวน บ้านหนองมูล เกิดแม่อุ้ยผา ผางวะนา เขียนในใบลาน เกิด
ตรงกับวันที่ ๒๕ มีนาคม ๒๔๓๗ ซึ่งตรงกับปีที่เริ่มสร้างครอบเจดีย์เล็กองค์เดิม
จนมีรูปทรงปรากฏจนถึงปัจจุบัน ) |
 |
ซุ้มเจดีย์ |
 |
หอระฆัง
วัดประตูป่า
สร้างด้วยไม้สัก ศิลปะล้านนา ประดับด้วยลวดลายไม้ สร้างขึ้นเมื่อปี
พ.ศ. ๒๕๓ สมัยพระครูสถิตธรรมากร |
 |
หอจุดเทียน
สร้างด้วยไม้ทรงจตุรมุข ลวดลายแกะสลักด้วยศิลปะล้านนา เมื่อปี พ.ศ.
๒๕๔๒ สำหรับเป็นที่จุดธูปเทียนบูชาพระของคณะศรัทธา |
 |
หอประดิษฐานรูปเหมือนครูบาธรรมชัย
สร้างด้วยไม้สักรูปแบบศิลปะล้านนา เมื่อปี พ.ศ. ๒๕๔๒ มีศรัทธาประชาชนมาบนบานขอบารมีครูบาช่วยให้สำเร็จสิ่งที่มุ่งหวังต่าง
ๆ |
 |
กำแพงโบราณ
วัดประตูป่า
สร้างเมื่อปี พ.ศ. ๒๔๗๘ สมัยครูบาธรรมชัย
ก่อด้วยอิฐมอญโบราณ เริ่มจากประตูด้านทิศเหนือ อ้อมไปทิศตะวันตกจดประตูทิศใต้
สูง ๓ เมตร ยาว ๒๐๐ เมตร สร้างในสมัยครูบาธรรมชัย
( จากคำบอกเล่าของพ่อคำ เขียววรรณา บ้านหนองมูล อายุ
๘๙ ปี บอกว่า ขณะตนอายุได้ ๑๙ ปี เห็นพระสุข และศรัทธาช่วยกันก่อกำแพง
โดยใช้อิฐ ทำจากดินเหนียวหลังวัดที่ป่าม่วง ผสมแกลบ ตกเวรศรัทธามาช่วยกันเผาและก่อกำแพง) |
 |
สระน้ำวัดประตูป่า
อยู่นอกบริเวณวัด กว้าง ๑๐ เมตร ๗๐ ยาว เมตร ลึก ๔ เมตร สระน้ำทั้ง
๔ ด้าน ก่อด้วยหินศิลาแลง กลางสระมีศาลาพักร้อน มีปลานานาชนิดอาศัยอยู่
ศรัทธาทั่วไปนิยมนำปลามาปล่อยสะเดาะเคราะห์เป็นจำนวนมาก |

ธรรมาสน์หลวงวัดประตูป่า
สัตตภัณฑ์

|
หีบธรรม
วัดประตูป่า
บนหอไตรวัดประตูป่าเป็น สถานที่ๆมีนักวิชาการและนักศึกษามาศึกษางานมากแห่งหนึ่งในจำนวน
ของหอไตรที่มีอยู่ในจังหวัดลำพูน ส่วนหนึ่งประกอบด้วยอาคาร ที่ประกอบด้วยไม้สักทั้งหลัง
แต่อีกองค์ประกอบหนึ่งคือหัวใจของสถานที่เก็บแห่งนี้คือ"หีบธรรม"
บนหอไตรแห่งนี้เดิมทีก่อนจะมีการบูรณะใหญ่มีการเก็บข้อมูลคำภีร์ธรรมจาก
นักโบราณคดี นักวิชาการ เพื่อการเก็บและการศึกษาข้อมูล อย่างเป็นขั้นตอน
และมีการเผยแพร่ข้อมูลประวัติการค้นคว้าออกไปสู่ สาธารณะชนให้ได้เกิดความสนใจอย่างต่อเนื่อง
หีบธรรม ๙ หีบ ทั้งหมดบรรจุคัมภีร์ธรรม
ทำจากใบลานจารึก ด้วยอักษรล้านนาดั้งเดิมล้วน หีบธรรมแต่ละหีบลักษณะลวดลายแตกต่างกัน
มีการเขียนลาย ดอกไม้เถาไม้ลงรักปิดทอง อย่างอ่อนช้อย บางหีบมีการปั้นปูนประดับแก้ว
และวาดลายป็นรูป ช้าง ม้า และผึ้งที่ผ่านมาเคยมีผู้สำรวจคัมภีร์ธรรมแล้ว
๓ ครั้ง** จากนักโบราณคดี นักวิชาการ เพื่อการเก็บและการศึกษาข้อมูล
หอไตรหลังก่อนการบูรณะเดิมมุงหลังคาด้วยไม้เกร็ด
และได้เปลี่ยนเป็นหลังคากระเบี้องดินเผา บริเวณฐาน ก่อด้วยอิฐถือปูน
ฉาบด้วยปูนขาวสูงประมาณ ๑ เมตร ตั้งอยู่ด้านหนือวิหารหลังเดิม และคู่กับกุฏิใหญ่หลังเก่า
และได้ย้ายมาตั้งไว้ชิดกำแพงด้านทิศใต้ ติดกับอุโบสถ ในเมื่อปี พ.ศ.
๒๕๑๕ และได้มีการบูรณะครั้งใหม่เมื่อปี พ.ศ. ๒๕๔๙ เนื่องจากหลังคาหอไตรถูกพายุลูกเห็บตกใส่ทำให้หลังคากระเบื้องดินเผา
อย่างบาง แตกหักเสียหายเป็นอันมากในครั้งนั้น ทำให้หลังคารั่ว หีบธรรม
เปียกชื้น จึงต้องมีการบูรณะ ครั้งใหญ่

คัมภีร์โบราณ
|
นอกเหนือจากนี้ ยังมีบูชนียวัตถุ ซึ่งเป็นพระพุทธรูปทองสัมฤทธิ์
พระพุทธรูปไม้เก่าแก่ ปางต่าง ๆ จำนวนมาก
บริเวณเขตวัด มีร่องรอยความเป็นวัดโบราณเสริมให้เห็นเด่นชัดยิ่งขึ้น เช่นต้นขนุนขนาดใหญ่
๒ ต้น ตั้งเป็นคู่ขนานอยู่หน้าอุโบสถ ต้นลำไยพันธ์พื้นเมืองลูกเล็กอายุหลายสิบปี
ต้นขนุนยักษ์อีกหลายต้นผิวเปลือกตกกระ กิ่งก้านใบส่วนบนเริ่มร่วงโรย ยังยืนต้นอยู่
บ่งบอกถึงอายุนานนับร้อยปี ปัจจุบันก็ยังมีปรากฏให้เห็น ณ ที่แห่งนี้ ส่วนด้านหน้าวัด
ต้นโพธิ ประมาณอายุไม่ได้ ก็ตกอยู่ในลักษณะคล้ายคลึงกัน นับวันจะเหี่ยวเฉาไปตามกาลเวลา
พระครูไพศาลธรรมานุสิฐ
(พระมหาถนอม ภิญโญจิตร ป.ธ.๕, น.ธ.เอก,พธ.บ.,(สังคมศึกษา) พธ.ม.(พระพุทธศาสนา)
เจ้าคณะตำบลประตูป่า เจ้าอาวาสวัดประตูป่า
โทรศัพท์/โทรสาร (๐๕๓) ๕๓๑๐๖๕, มือถือ ๐๑ ๘๘๓๓๔๐๕
รวบรวม
๒๓ กันยายน ๒๕๔๘
| |
|
|

วัดประตูป่า
( ป่าม่วงจุมหัวเวียงหละปูน )
เลขที่ ๙๕ หมู่ที่ ๔ บ้านประตูป่า ตำบลประตูป่า อำเภอเมือง จังหวัดลำพูน
๕๑๐๐๐
โทรศัพท์/โทรสาร (๐๕๓)
๕๓๑ ๐๖๕, มือถือ ๐๑ ๘๘ ๓๓ ๔๐๕
PRATUPA TEMPLE
95 Moo 4 Baan Pratupa T.Pratupa A.Muang Lamphun 51000
THAILAND.
Tel / Fax : 6653 531 065 Mobile : 01 88 33 405
www.watpratupa.com
E-Mail : watpratupa@hotmail.com |
|
|